تهران به سوی حمل‌ونقل پاک و هوشمند؛ ترکیبی از تغییر رفتار، فناوری و سیاست‌گذاری

به گزارش خبرنگار عصر رویداد، پویا علیمردانی در بیستمین کنفرانس بین المللی مهندسی حمل و نقل ترافیک که شنبه 25 بهمن 1404 در سالن همایش های برج میلاد برگزار شد، گفت: سازمان حمل و نقل ترافیک شهرداری تهران با اتخاذ رویکردی جامع و چندوجهی، برنامه‌ای برای تحول در حوزه حمل‌ونقل پایتخت در دست اجرا دارد. این برنامه با ترکیبی از تغییر رفتار شهروندان، استفاده از فناوری‌های نوین و سیاست‌گذاری‌های هوشمندانه، به دنبال کاهش ترافیک، ارتقای کیفیت زندگی و توسعه حمل‌ونقل پایدار است.

وی افزود: سازمان حمل و نقل ترافیک شهرداری تهران با الگوگیری از تجربیات جهانی و تدوین استراتژی‌های نوآورانه، به دنبال تحول در حوزه حمل‌ونقل پایتخت و کاهش وابستگی به خودروی شخصی است. این سازمان با تاکید بر توسعه حمل‌ونقل عمومی، ایجاد مسیرهای پیاده‌روی جذاب و تغییر نگرش اجتماعی، در تلاش است تا تهران را به الگویی از حمل‌ونقل شهری کارآمد، ایمن و پایدار تبدیل کند.

مدیرعامل سازمان حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران، در بیستمین کنفرانس ترافیک، از تدوین چشم‌اندازی برای تبدیل تهران به الگویی از حمل‌ونقل شهری کارآمد، ایمن و پایدار خبر داد. وی گفت: این چشم‌انداز با الهام از تجربیات موفق جهانی و در چارچوب برنامه استراتژیک سازمان تدوین شده است.

به گفته‌ وی، در این برنامه، چهار سطح اقدام برای اصلاح درون و برون سازمانی در نظر گرفته شده است. یکی از مهم‌ترین این اقدامات، ارتقای کیفیت زندگی شهروندان است.

علیمردانی افزود: سازمان حمل و نقل ترافیک تهران با الگوگیری از شهرهای مختلف جهان، به دنبال ایجاد تغییراتی در حوزه حمل‌ونقل است. به عنوان مثال، در شانگهای، دسترسی قابل اعتماد و پایدار به حمل‌ونقل برای همه، در اولویت قرار دارد. در برلین، توسعه شیوه‌های پایدار حمل‌ونقل و در سنگاپور، اتصال انسان‌ها به مکان‌ها و ارتقای تجربه سفر، از جمله اهداف اصلی محسوب می‌شوند.

وی گفت: یکی از نکات قابل توجه، ایجاد مسیرهای پیاده‌روی جذاب و دلنشین در شهر تهران است. پروژه "مسیر سرزندگی" با ۴۷ کیلومتر طول در منطقه دو تهران افتتاح شده و مورد استقبال شهروندان قرار گرفته است. این مسیر، یک شبکه موازی پیاده‌روی را در شهر تهران ایجاد می‌کند و به زودی به مناطق دیگر نیز توسعه خواهد یافت.

مدیرعامل سازمان حمل و نقل ترافیک تهران با اشاره به تغییر نگرش اجتماعی نسبت به خودروی شخصی گفت:  هدف این سازمان، تبدیل خودرو به یک ارزش اجتماعی نیست و امیدوار است که روزی سلبریتی‌ها و هنرمندان، افتخار کنند که سفرهای روزانه خود را با وسایل حمل‌ونقل عمومی و پاک انجام دهند.

مدیرعامل سازمان با اشاره به پدیده سیری‌ناپذیری شبکه ترافیک، تاکید کرد:  توسعه معابر و بزرگراه‌ها به تنهایی نمی‌تواند مشکل ترافیک را حل کند. به عنوان مثال، پل صدر و بزرگراه امام علی، پس از افتتاح، به سرعت اشباع شدند.

مدیرعامل سازمان حمل و نقل ترافیک تهران، بر اهمیت حمل‌ونقل پایدار تاکید کرد و گفت: سازمان در چارچوب برنامه استراتژیک خود، به دنبال ایجاد حمل‌ونقلی پایدار در شهر تهران است. سازمان ملل متحد نیز دهه پیش رو را دهه حمل‌ونقل پایدار نام‌گذاری کرده است.

وی در بیستمین کنفرانس بین المللی حمل و نقل و ترافیک، از تلاش‌های این سازمان برای اصلاح فرهنگ ترافیک و رفتار کاربران در شبکه شهری خبر داد.

به گفته‌ وی، تغییر الگوی رفتاری در سفرهای شهری و رانندگی، نقش حیاتی در بهبود وضعیت حمل‌ونقل شهر دارد.

علیمردانی گفت: یکی از مهم‌ترین پروژه‌های سازمان، توسعه "مسیر سرزندگی" است که به عنوان تبلوری از پایداری در شهر تهران شناخته می‌شود. هدف از این پروژه، ایجاد یک شبکه موازی و مستقل از شبکه سواره‌رو است که شهروندان بتوانند در شرایط مناسب، سفرهای خود را با دوچرخه یا پیاده انجام دهند.

مدیرعامل سازمان حمل و نقل ترافیک گفت: آمارگیری انجام شده در دی ماه امسال نشان می‌دهد که حدود ۶۰ درصد از ترافیک تهران مربوط به خودروهای تک‌سرنشین است. این آمار نشان‌دهنده پایین بودن هزینه استفاده از خودروی شخصی در تهران است. به همین دلیل، سازمان حمل و نقل ترافیک تهران، برنامه‌ای را برای تشویق مردم به مهاجرت از خودروی شخصی به سمت حمل‌ونقل عمومی در دست اجرا دارد.

وی افزود: این برنامه شامل دو بخش اصلی است: ایجاد تغییرات فرهنگی و افزایش هزینه‌های استفاده از خودروی شخصی در سفرهای درون شهری.

مدیرعامل سازمان حمل و نقل ترافیک گفت: این سازمان قصد دارد با اجرای کمپین‌های آگاهی‌رسانی و تشویقی، مردم را به استفاده از حمل‌ونقل عمومی ترغیب کند.

وی در این کنفرانس از تلاش‌های این سازمان برای تغییر الگوی رفتاری ترافیکی در پایتخت خبر داد.

به گفته‌ وی، استفاده از متدهای علمی و بهره‌گیری از دانش متخصصان، نقش مهمی در این فرآیند ایفا می‌کند. به عنوان مثال، سازمان با تمرکز بر مخاطبان ورزش و فوتبال، به دنبال تشویق به استفاده از کلاه کاسکت و کاهش سفرهای خطرناک با موتورسیکلت است.

همچنین، مدیرعامل سازمان حمل و نقل ترافیک تهران، افزود: این سازمان با استفاده از نرم‌افزار شهرزاد و با همکاری معاونت حمل و نقل پاک، در تلاش است تا کاربران را به استفاده از حمل‌ونقل پاک و فعال تشویق کند. این برنامه شامل ارائه کمک‌های مالی (سوبسید) و وام برای تهیه وسایل حمل‌ونقل پاک است.

مدیرعامل این سازمان با اشاره به اهمیت اقتصاد در کاهش ترافیک بزرگراهی، تاکید کرد: باید مطلوبیت استفاده از خودروی شخصی را در معابر تهران کاهش داد. برای این منظور، الگوهای مختلفی در شهرهای دیگر مورد مطالعه قرار گرفته و طرح‌های جدیدی برای بهبود وضعیت ترافیک تهران در دست بررسی است.

وی افزود: با این حال، افزایش قیمت استفاده از خودروی شخصی در محدوده مرکزی تهران با موانعی روبرو است. به دلیل برگزاری انتخابات شورای شهر در سال آینده، قانع کردن شورا به افزایش مالیات یا شارژ خودروها کار دشواری است. با این وجود، سازمان تلاش می‌کند تا با همکاری شورای شهر، افزایش قیمت در محدوده مرکزی را در سال آینده نیز ادامه دهد.

مدیرعامل سازمان با تاکید بر اینکه افزایش قیمت در محدوده مرکزی به تنهایی نمی‌تواند مشکل ترافیک را حل کند، گفت: سازمان به دنبال تغییر الگوهای سفر، برقی‌سازی ناوگان و بهبود حمل‌ونقل عمومی و اشتراکی است.

علیمردانی افزود: در همین راستا، سازمان حمل و نقل ترافیک تهران از فناوری‌های نوین نیز بهره می‌برد. با استفاده از هوش مصنوعی، همکاران در کنترل ترافیک موفق شده‌اند الگوریتم جدیدی برای بهینه‌سازی زمان‌بندی چراغ‌های راهنمایی (موج سبز) ایجاد کنند. این الگوریتم از تجربیات شهر آمستردام، که پیشرو در حوزه حمل‌ونقل پاک است، الهام گرفته است.

مدیرعامل سازمان حمل و نقل ترافیک تهران، بر اهمیت تجهیز معابر شهر تهران به ایستگاه‌های شارژ و توسعه خطوط حمل‌ونقل دوچرخه و پاک تاکید کرد و گفت: سازمان با ترکیبی از سیاست‌گذاری، فناوری و تغییر رفتار، به دنبال ایجاد حمل‌ونقلی پایدار و کارآمد در تهران است.

مدیرعامل سازمان حمل و نقل ترافیک شهرداری تهران، در این کنفرانس، از اجرای طرح‌های متعددی برای بهبود وضعیت حمل‌ونقل در پایتخت خبر داد. به گفته‌ وی این طرح‌ها در راستای برنامه استراتژیک سازمان برای تعامل با ذینفعان و دریافت بازخورد از جامعه حمل‌ونقل اجرا می‌شوند.

وی افزود: یکی از این طرح‌ها، فعال‌سازی پارکینگ‌های حاشیه‌ای هوشمند در چهار منطقه تهران (۵، ۱۴، ۲۲ و ۶)  است. در این طرح، شهروندان به ازای انجام پارک حاشیه‌ای، شارژ دریافت می‌کنند.

مدیر عامل سازمان حمل و نقل ترافیک تهران گفت: این سازمان همچنین به دنبال تغییر طرح ترافیک و تبدیل خطوط بزرگراهی به خطوط حمل‌ونقل همگانی (BRT) است. گام اول این طرح، تبدیل خط چمران به خط BRT بوده و به زودی بزرگراه امام علی نیز به این طرح ملحق خواهد شد.

وی افزود: مطالعاتی برای قیمت‌گذاری بزرگراه‌ها و تغییر الگوی طرح ترافیک تهران در حال انجام است. تیم پروفسور صفارزاده در سال گذشته مطالعات خوبی در این زمینه انجام داده و امسال نیز تغییراتی در قیمت‌گذاری کالبدی در نظر گرفته شده است.

مدیرعامل سازمان با اشاره به مشکلات مربوط به مالکیت وسیله نقلیه و افزایش قیمت بنزین، تاکید کرد: باید الگوی هزینه و منفعت در شهر تهران برای حمل‌ونقل تغییر کند. علاوه بر این، سازمان حمل و نقل ترافیک تهران در حال برطرف کردن گره‌های ترافیکی در سطح شهر است. در مجموع، ۵۰ نقطه از گره‌های ترافیکی تهران با اصلاحات هندسی برطرف شده‌اند. همچنین، اصلاحات جهتی برای مکانیزه کردن و بهبود حرکت سواره در شهر تهران در دستور کار است.

علیمردانی گفت: یکی از مهم‌ترین برنامه‌های سازمان، ساماندهی حمل‌ونقل حومه‌ای است. روزانه حدود ۷۰۰ هزار خودرو به شهر تهران وارد و از آن خارج می‌شوند که این موضوع، بار ترافیکی و آلودگی زیادی را به شهر تحمیل می‌کند. سازمان با شعار "زیست مسالمت‌آمیز با شهر"، به دنبال حل این مشکل است.

در پایان، مدیرعامل سازمان حمل و نقل ترافیک شهرداری تهران، از تمام دست‌اندرکاران، دانشجویان، اساتید، مهندسان مشاور و فعالان صنعت حمل‌ونقل تشکر کرد و از آن‌ها خواست تا از رصدخانه شهر تهران بازدید کنند و از دستاوردهای این مرکز در زمینه حمل‌ونقل مطلع شوند.

بیستمین کنفرانس بین المللی مهندسی حمل و نقل و ترافیک با حضور مدیران کشوری و شهری، اساتید سراسر کشور و بین‌المللی، فعالین و پژوهشگران حوزه حمل و نقل و دانشجویان و علاقه‌مندان  ۲۵ و 26 بهمن ماه در سالن همایش های برج میلاد برگزار می شود.

پژوهشگران این حوزه با ۶۷۵ عنوان مقاله پژوهشی در این عرصه مشارکت نموده‌اند که از این میان ۱۴۵ مقاله به صورت ارائه شفاهی و ۱۶۰ مقاله به صورت پوستر پذیرش شده‌اند.

همچنین در این رویداد ۲ روزه، ۴ کارگاه آموزشی، ۲۵ نشست و میزگرد تخصصی با حضور اساتید برجسته کشور و بین‌المللی در کنار ارائه مقالات در جریان خواهد بود. رویدادهای جانبی دیگری نیز در خلال این کنفرانس برگزار خواهد شد که می توان به دریافت بیش از ۷۵ طرح اجرایی برای حل معضلات ترافیکی شهر تهران اشاره کرد، که پس از طی دوره‌های آموزشی و ارزیابی‌های مختلف از آذر ماه امسال، برای انتخاب بهترین طرح و ایده در این کنفرانس به رقابت می‌پردازند. رشد و پروش این ایده‌ها در قالب طرح‌های حمایت از نوآوری و فناوری شهرداری تهران برای رسیدن به یک خدمت ارزشمند به شهروندان پیگیری خواهد شد.

نشست‌ها و جلسات مهم دیگری نظیر نشست معاونین حمل و نقل مجمع کلان‌شهرهای کشور، نشست تخصصی دبیران شوراهای هماهنگی ترافیک شهرهای کشور و همچنین ستادهای معاینه فنی آ‌ن‌ها جهت هم‌افزایی شایسته در این رویداد علمی برگزار می‌گردد. افزون بر این، نمایشگاهی از دستاوردهای فناورانه حوزه حمل و نقل و ترافیک همراه با این کنفرانس در جریان بوده که آخرین اقدامات و دستاوردها را در حوزه مدیریت شهری امور حمل و نقل و ترافیک و صنعت های دانش‌بنیان این حوزه برای علاقه مندان ارائه می‌نماید.